Dù phải đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật từ các thị trường nhập khẩu và biến động thương mại toàn cầu, xuất khẩu nông sản Việt Nam trong nửa đầu năm 2026 vẫn ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Kết quả này phản ánh nỗ lực của doanh nghiệp và ngành nông nghiệp trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường và thích ứng với các yêu cầu ngày càng khắt khe của hoạt động xuất khẩu.
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam ước đạt 30,69 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 22,28 tỷ USD, giúp toàn ngành duy trì mức xuất siêu 8,41 tỷ USD.
Trong cơ cấu xuất khẩu, nhóm nông sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực với giá trị khoảng 16,38 tỷ USD, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm trước. Lâm sản đạt 7,65 tỷ USD, tăng 4,5%, còn thủy sản đạt 4,65 tỷ USD, tăng 10,6%. Đáng chú ý, xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi tăng tới 43,2%, cho thấy sự mở rộng đáng kể của các mặt hàng có giá trị gia tăng cao.
Nhiều mặt hàng nông sản chủ lực tiếp tục đóng góp lớn vào tăng trưởng xuất khẩu. Cà phê duy trì giá trị xuất khẩu ở mức cao nhờ nhu cầu ổn định từ thị trường quốc tế, trong khi gạo, hạt điều, hồ tiêu và trái cây nhiệt đới tiếp tục khẳng định vị thế tại các thị trường truyền thống và mở rộng sang nhiều thị trường mới. Riêng mặt hàng gạo đạt khoảng 4,5 triệu tấn, tương đương 2,09 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm.
Về thị trường xuất khẩu, Trung Quốc tiếp tục là đối tác lớn nhất, chiếm khoảng 20,5–20,8% tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam và ghi nhận mức tăng trưởng trên 26% so với cùng kỳ năm trước. Tiếp theo là Hoa Kỳ với tỷ trọng khoảng 18,5–18,8%, dù kim ngạch có xu hướng giảm nhẹ. Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU) vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, đặc biệt đối với các sản phẩm chế biến và có chứng nhận chất lượng cao.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực, ngành nông sản Việt Nam vẫn đối mặt với không ít thách thức. Các thị trường nhập khẩu lớn đang tăng cường áp dụng quy định về truy xuất nguồn gốc, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, phát triển xanh và giảm phát thải trong chuỗi sản xuất. Đặc biệt, việc Trung Quốc siết chặt các yêu cầu về kiểm dịch và tiêu chuẩn chất lượng đối với nhiều loại nông sản từ đầu tháng 6 đã buộc doanh nghiệp xuất khẩu phải đầu tư nhiều hơn vào vùng nguyên liệu, hệ thống kiểm nghiệm và quản lý chất lượng để đáp ứng yêu cầu mới.
Theo các chuyên gia, tăng trưởng xuất khẩu trong nửa đầu năm cho thấy nông nghiệp Việt Nam đang từng bước chuyển dịch từ mục tiêu gia tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), mở rộng thị trường xuất khẩu, cùng với đầu tư vào chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sẽ là những yếu tố quyết định khả năng duy trì đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm.
Với nền tảng đạt được trong những tháng đầu năm và nhu cầu tiêu thụ nông sản tiếp tục phục hồi tại nhiều thị trường, ngành nông nghiệp kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trong nửa cuối năm 2026, hướng tới mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững và củng cố vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.